Ali Haydar Gözlü 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Hayat Tabloları, 2021-2023" istatistiklerini açıkladı. Buna göre, doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için toplamda 77,3 yıl olarak belirlendi. Söz konusu rakam 2020-2022 dönemi için 77,5 yıl olarak hesaplanmıştı.

Dersim'i Şırnak ve Mardin takip etti

Doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu il, 80,8 yıl ile Dersim oldu. Dersim'i 79,7 yıl ile Şırnak ve Mardin takip etti.

“Organik beslenmek ve kul hakkı yememek"

Dersim 1938'de yaşanan katliamın ardından 1993-94 yılında köylerin boşaltılmasıyla birlikte ağır travmalar yaşayan Dersimliler, halen devam eden sorunlara karşın yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Uzun yaşamın sırrının öncelikle doğal ve sağlıklı beslenme olduğunu söyleyen Dersimliler, haksızlığa ve hak yemeye karşı durdukları için de yaşam sürelerinin uzadığını düşünüyor.

Munzur ve Pülümür olmak üzere iki vadiye sahip olan Dersim son yıllarda doğal yaşamı koruyan şehir olarak ön plana çıktığı için çok sayıda ziyaretçinin akınına uğrayan şehirler arasında yer alıyor. Yaban hayatının yanı sıra zengin florasıyla da dikkati çeken Munzur Vadisi Milli Parkı 227'si endemik, 1.518 bitki türü barındırıyor.

Dersim'de yaşayan vatandaşlar, mecbur kalmadıkça fabrikasyon yiyeceklere rağbet göstermiyor. Özellikle bahar ayından başlayarak doğada çıkan sarımsak, gulik olmak üzere çıkan çok sayıda şifalı otları tüketmeyi tercih ediyor.

 İbiş Tan, "Otlar var yiyoruz, yoğurt var, yağ var yiyoruz. Temiz havası ve suları var. Bir de önemlisi kul hakkı yemiyoruz, kimsenin hakkına tenezzül etmedikleri için fazla yaşıyorlar" dedi.
Gülüzar Uçar, "Nedendir bu toprağa, bu havaya ve doğaya çok şey borçluyuz. Biz her şeyi kendimiz evimizde yapıyoruz. Ekmeği kendimiz yapıyoruz, yağımızı, çökeleğimiz ve yoğurdu evde yapıyoruz. Fabrika ürünlerini tüketmiyoruz. Her şeyi ellerimizle yapıyoruz" diye konuştu.

Dersim'de organik ürünler satarak geçimini sağlayan doğal ürün satıcıları da vatandaşların doğal ürünlere olan ilgisinin fazla olduğunu bunun da uzun yaşamda önemli bir paya sahip olduğunu düşünüyor.

Yurdanur Toprak, "Bahar mevsiminde nisan ayında başlar, haziran ayı bitinceye kadar sürer. Bizim dağlarda ve ovalarda 30 çeşit doğal sebzemiz var. Organik beslendikleri için ve fabrika ürünler kullanmıyorlar. Bir de Tunceli halkı haram yemediği için vicdanları rahat ve mutlular. O mutluluk da insanı uzun yaşatıyor ve huzur veriyor insana" ifadesini kullandı.
Cengiz Bozkaya, "Neden uzun yaşıyorlar çünkü her şeyi kendimiz üretiyorduk dışardan bir şey alıp tüketmezdik. Hem havası güzel her şeyi kendimiz ürettiğimiz için uzun yaşıyoruz" dedi.
Hıdır Coşkun, "Uzun yaşam süresi çökelek yiyoruz, hayvansal gıdalar tüketiyoruz. Köylerimiz hayvan besliyor, hayvansal ürünler tüketiyor" diye konuştu.