Bölümler şöyle:

-Komisyon çalışmaları

-Komisyonun temel hedefleri

-Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi kökleri ve kardeşlik hukuku

-Komisyonda dinlenen kişilerin mutabakat alanları

-PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakması

-Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri ve demokratikleşmeyle ilgili öneriler

-Sonuç ve değerlendirme

Yedi başlıklı, 60 sayfalık raporda PKK lideri Abdullah Öcalan’a ‘umut hakkı’ tanınmasıyla ilgili bir ibare yer almıyor. Fakat “İnfaz adaletinin sağlanması gerekmektedir” deniyor.

İlgili kısım şöyle:

- İnfaz mevzuatının AİHM ve AYM içtihatları ile tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler bağlamında gözden geçirilerek infaz adaletini esas alan bir temelde yeniden ele alınması önerilmektedir.

-Özellikle mahkûmların infaz süreçlerinin, koşullu salıverilme şartları ile infaz süreleri de dâhil olmak üzere ceza hukukunun evrensel ilkeleri kapsamında daha adil, daha eşitlikçi ve daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınması düşünülmelidir.

- Hasta ve yaşlı tutuklu ve hükümlüler için yaşam hakkının her hakkın önünde olduğu gerçeği göz önüne alınarak, infaz ertelemesi müessesesi değerlendirilmelidir.

- Cezaevleri idare ve gözlem kurullarının yapısı ve karar süreçleri, uygulamadaki aksaklıklar tespit edilerek gözden geçirilmelidir.

- Hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde ve AİHM ile AYM’nin yerleşik içtihatları doğrultusunda, tutuksuz yargılamanın tüm yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmelidir. Kanundaki tutuklama şartlarına bağlı kalınarak, tutuklamanın istisna olduğu ilkesine uygun biçimde mevzuat gözden geçirilmelidir.

Silah bırakma

Raporda silah bırakmayla yasal düzenlemelerin zamana yayılarak ilerleyebileceği belirtiliyor:

- Toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini temin etmek üzere, silah bırakmayla birlikte süreci ve sonrasını yönetecek, amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici mahiyette bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır.

- Silahların bırakılması süreciyle birlikte ele alınacak müstakil yasanın, sürecin sonuçlarını tümüyle ortadan kaldıracak ve demokratik siyaset zeminini güçlendirecek ölçüde kapsayıcı olması tavsiye edilmektedir.

- Kanun; silahı ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırıl- masını, silah ve şiddete kalıcı olarak son verilmesini ve meselenin bütünüyle hukuki ve siyasi zemine çekilmesini amaçlamalıdır.

- Bu doğrultuda kanun, örgüt mensuplarının yalnızca silah bırakma son- rasındaki hukuki durumlarını tespit ve tayine yönelik olmamalıdır. Kanun, aynı zamanda ilgili kişilerin adil, güvenli ve sağlıklı bir şekilde toplumla bütünleşmesini de hedeflemelidir.

 - Barış süreci çerçevesinde Meclis bünyesinde oluşturulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat’ta yapılan 21’inci toplantısında kabul edilen ortak rapor, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) resmi internet sitesinde yayımlandı.

Yedi bölümden oluşan raporda şu başlıklar yer aldı:

“Komisyon çalışmaları”, “Komisyonun temel hedefleri”, “Türk-Kürt kardeşliğinin tarihî kökleri ve kardeşlik hukuku”, “Komisyonda dinlenen kişilerin mutabakat alanları”, “PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakması”, “Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri” ve “Demokratikleşme ile ilgili öneriler”.

“Demokratik ve çoğulcu Türkiye” vurgusu

Raporun sonuç bölümünde, demokratik ve çoğulcu bir Türkiye’nin inşası için “hakikatin göz ardı edilmediği, duyguların inkâr edilmediği ve siyasetin çözüm üretme cesareti gösterdiği” bir anlayışın hayati önem taşıdığı ifade edildi.

Metinde, Türkiye’nin barış, bütünlük, demokrasi ve kardeşlik temelinde güçleneceği belirtilerek; sürecin kamu düzenini koruyan, hak ve özgürlükleri genişleten ve toplumsal rızayı büyüten bir zeminde ilerlemesi gerektiği vurgulandı.

Raporda ayrıca, komisyon çalışmalarından ve sunulan görüşlerden süzülen “ortak aklın” metne yansıtıldığı kaydedildi. Bundan sonraki aşamada idari ve hukuki düzenlemelerin şeffaflığı, toplumsal uyum adımlarının kapsayıcılığı ve Meclis denetiminin sürekliliğinin belirleyici olacağı belirtildi.

Ortak gelecek hedefinin; bölgesel kalkınma, sosyal bağların onarılması ve ayrıştırıcı senaryoların daraltılması üzerinden kurumsal güvence altına alınmasının amaçlandığı da raporda yer aldı.

undefined

DEM Parti, “Evet” oyu verdi, muhalefet şerhi koydu

Ortak rapor oy çokluğuyla kabul edildi. Oylamada 47 üye “kabul”, 2 üye “ret”, 1 üye ise “çekimser” oy kullandı.

DEM Parti rapora muhalefet şerhi koydu. Partinin itirazlarının rapor eki olarak yer alması formülüyle uzlaşı sağlandığı ve bu şartla “evet” oyu verildiği belirtildi.

Türkiye İşçi Partisi üyesi Ahmet Şık ile Emek Partisi üyesi İskender Bayhan “ret” oyu verirken, Cumhuriyet Halk Partisi üyesi Türkan Elçi “çekimser” kaldı.

Raporun sonunda ayrıca siyasi partiler tarafından sunulan öneri metinlerine de yer verildi.

Ne olmuştu?

Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında TBMM bünyesinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, şimdiye kadar toplam 21 toplantı gerçekleştirdi.

Komisyon; süreç boyunca siyasi parti temsilcilerini, uzmanları ve ilgili kesimleri dinleyerek görüş aldı. Toplantılarda özellikle:

Sürecin hukuki çerçevesi, PKK’nin kendisini feshetmesi ve silah bırakma başlığı, demokratikleşme adımları ve yasal düzenleme ihtiyacı, toplumsal rızanın güçlendirilmesi, Türk-Kürt ilişkilerinin tarihsel zemini gibi konular ele alındı.

18 Şubat’ta yapılan 21’inci toplantıda ise tüm bu görüş ve öneriler doğrultusunda hazırlanan ortak metin oylamaya sunuldu ve oy çokluğuyla kabul edildi. Kabul edilen metin, Meclis’in internet sitesinde yayımlanarak kamuoyuna açıklandı.