Bugun...



Bölgedeki tek etnografya müzesi resmiyete kavuşmayı bekliyor

Türkiye’de 44 Etnografya müzesi bulunmasına rağmen bölge illerinin hiçbirinde etnografya müzesi bulunmamakta. Şırnak’ta Seyda Goyan adındaki bir vatandaş kendi imkanları ve çabasıyla 27 yılda bine aşkın eseri topladığı müze yerinin hem keşfedilmesini hem de resmi olarak müze statüsüne kavuşturulmasını bekliyor.

facebook-paylas
Güncelleme: 07-06-2024 12:35:34 Tarih: 29-05-2024 13:30

Bölgedeki tek etnografya müzesi resmiyete kavuşmayı bekliyor

Haber: Salih Sertkal

Etnografya müzeleri topluluk ve etniklerin geçmiş yaşantılarına ait eserlerin sergilendiği müzelerdir. Bu müzelerde sırasıyla, giyim-kuşam, yaşamsal araç gereçler, işleme, takı, düğün derneklerde kullanılan özel eşyalar, barınma, mutfak vb. yaşamın tüm alanlarına ilişkin eserlerin araç gereçlerinin bulunduğu yerlerdir. Etnografya bilimi; toplulukların kültürünü, örf ve adetlerini, yaşayış biçimlerini ve toplulukların birbirleri ile olan etkileşimlerini incelemektedir. Etnografya milletlerin yaşayış şekillerini inceleyerek, onları analiz etmekle görevlidir. Bölge illerinden biri olan Şırnak’ta              Seyda Goyan adındaki bir vatandaş kendi imkanlarıyla bir etnografya müzesi oluşturmak için çalışıyor.

 

27 yıl önce başlayan merak bugün hayat buldu

Derlemeci ve fotoğrafçı, kendi söylemiyle bir 'Kültür avcısı'  olarak kendini tanımlayan Seyda Goyan 27 yıldır kendine hedef koyduğu etnografya müzesini oluşturmak için emek sarfediyor. Goyan, miadını doldurmuş diye aileler tarafından çöpe atılacakken  son anda yetiştiği tarihi, kültürel tüm alet adevat ve giyim kuşam malzemelerini evlerden, harabelerden toplayarak; ata yadigarlarından oluşan eserlerle  bugün içinde  hayranlıkla gezilen bir etnografya müzesinin ortaya çıkmasını sağladı

‘ Kültürel erozyonu önlemekti öncelikli amacım ‘

1965 yılından Şırnak’ın Uludere ilçesinde doğan Seyda Goyan, tarihe ve farklı kültüre merakının daha çocuk yaşlarda başladığını hatırlatıyor. Goyan hayat serüvenini şöyle aktarıyor “1965 yılında Uludere’de doğdum. 1990da devlet memuru olarak işe başladım. 1993 yılında köylerin boşaltılması,  bölgede yaşayan büyük çoğunluğu Kürtlerin beraberinde Suryaniler, Keldaniler  gibi inançlara tabi insanlar açısından kültürel erozyonunun başlangıç noktası oldu. Tarihe ve kültürel farklılıklara merakım daha çocuklu yaşlarda başladı. Ve sonrasında zamanla pratikte netleşmeye başladı. İlk etapta kendi imkanlarımla amatör bir şekilde gücüm yettiği kadar folklorîk derlemeleri yapıp kayıt altına alarak arşiv oluşturmaya başladım. Kültürel erozyonun istilasına uğrayan bu kültürümüzün her hangi bir dalında yoğunlaşmam imkansız. Çünkü yaşamın her alanında bir erozyona tabi tutuluyoruz. Bu yüzden yaşamın her alanında derleme yapmaya çalıştım. İlk etapta folklorik şarkılar, destanlar, tekerleme,bilmece, çocuk oyunları , büyüklerin oynadığı oyunlar göçebe hayatı noktasında derlemelere başladım.  Bunları foto, video ve tekst olarak arşivledim. 20 tane kısa metrajlı belgesel film yaptırdım. “ diyerek yaptığı ilk çalışmaları özetliyor.

 

‘Bölgenin ilk etnografya müzesini oluşturmaya karar verdim ‘

 

Seyda Goyan, yaptığı tüm çalışmaları bir kimlik altında bir yerde toplamaya karar verdiğini belirtiyor ve şöyle devam ediyor  “ 2020 yılında uzun yıllar boyunca topladığım malzemeler ve beraberinde yaptığım derlemeler artık bir yere sığmıyordu. Ve verdiğim emeğin tümünü bir etnografya müzesi çatısı altında toplamaya karar verdim. Ve böylelikle resmi olmasa da bölgenin ilk etnografya müzesini oluşturmaya karar vermiş oldum. Yer olarak da Uludere’de babadan kalma eski taşlı topraklı evimi etnografya müzesine çevirmeye karar verdim. İlk etaplarda herkese tuhaf gelse de sonrasında yıllardır topladığım tarihi kültürel malzemelerle doldurduğum müze  ilgi görmeye başladı.  Öyle ki ilk yılında bile birçok vakfın, kültür müdürlüğünün dikkatini çekmiş olacak ki. Batman Kültür Müdürlüğü, İsmail Beşikçi Vakfı, Şirnak Üniversitesi, Uludere Belediyesinin dikkatini de çekti ve kendileri yaptığım çalışmayı onlara devretme teklifinde bulundular. “ diyerek etnografya müzesinin ilk oluşumunu özetliyor.

 

‘ Tarihi, kültürel derlemeler aynı zamanda yazarlığı da beraberinde getirdi ‘

Bölgenin ilk etnografya müzesinin koruyucusu olan Seyda Goyan, 27 yılı bulan bu tarihi kültürel merakın araştırmanın ve derlemenin sonunda duruma ilişkin bir kitap yazarlığını da beraberinde getirdiğini belirtiyor. Goyan şuana kadar beş kitap kaleme almış. Kitaplarına ilişkin de kısa bilgilendirmelerde bulunan Goyan “ Bütün bu çalışmalarım memur olduğumdan dolayı pazar günleri dini ve resmi tatil günlerinde, senelik izin ve rapor aldığım günlerde yapıyordum. Derlediğim folklorik çalışmalarımın ürünü olarak 5 tane folklorik kitabim yayımlandı. Stranên Folklorik Ên Botan. (Botan folklorik şarkılar) Antolojiya Dengbêjan (Dengbêjler Antolojisi) ve Uludere ağzıyla aşk, kahramanlık ve dini içerikli destan kitabim oldu. Kültürel aktivitelerimi daha serbest yapabilmem için 2017 tarihinde erken emekliliğe ayrıldım. Yaptığım çalışmalarımı şehirlerde sergiler açarak halka duyurmaya çalıştım. Batman başta olmak üzere Irak Federal Kürt  Bölgesi’ndeki şehirlerde Süleymaniye, Hewlêr. Dihok Zaho’da sergi açtım. İlk yurtdışı sergim İsveç Stokholm’da  oldu. Bu sergi, kitaplarım ve etnografya müzesi ile birlikte Uludere tarihinde birer ilklerdir “ diyor.

 

‘Bölgenin ilk etnografya müzesi olan müzenin resmiyete kavuşmasını  bekliyorum ‘

 

Seyda Goyan uzun yıllara ve büyük bir emek sonucu yarattığı ve bölgedeki ilk etnografya müzesi olarak tasarladığı çalışmanın Kültür Turizm Bakanlığı tarafından resmiyet altına alınarak korunmasını talep ediyor. Goyan talebini şu şekilde ifade ediyor “ İnternet çağına ve hızla değişen dünyaya ayak uydurmaya çalışan yeni neslin geçmişini bilmedikleri için kayıp yaşam bir yaşam yaşıyorlar. Bölgede bin yıllara dayanan tarihi ve kültürel mirasın kaybolmasını istemiyorum. Çöpe atılmaktan son anda kurtardığım her bir tarihi parçada büyük yaşamların izleri yaşıyor. Birçok defa Şırnak İl Kültür Turizm Müdürlüğü olmak üzere bu konuda araştırma yapan üniversiteler  ve Kültür Turizm Bakanlığı yetkilileri ile buranın resmi bir kimliğe kavuşturulması için görüşmeler gerçekleştirdim. Ama hiçbiri de bu konuda somut bir adım atmadı. Ben gücüm imkanlarım yettiğince ömrüm vefa ettiğince burayı korumaya ve büyütmeye çalışacağım. Ama bu bireysel bir çabayla da nihayete erecek bir durum değildir. Burası toprak damlı taştan ve topraktan yapılı bir yer ve artık yetmiyor. Bu malzemelerin sağlıklı korunması için onların dokusuna uygun en azından çatısı da olan bir mekan lazım. O yüzden yetkililerin tüm konularda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerekiyor. “ diyerek çağrıda bulunuyor.




Bu haber 60 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÜLTÜR SANAT Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/05/2024 Fenerbahçe 6 - 0 İstanbulspor
 26/05/2024 Hatayspor 2 - 0 Çaykur Rizespor
 26/05/2024 Adana Demirspor 2 - 6 Başakşehir FK
 26/05/2024 Trabzonspor 4 - 2 MKE Ankaragücü
 26/05/2024 Pendikspor 0 - 1 Gaziantep FK
 26/05/2024 Konyaspor 1 - 3 Galatasaray
 26/05/2024 Kasımpaşa 2 - 1 Beşiktaş
 25/05/2024 Sivasspor 2 - 1 Kayserispor
 25/05/2024 Fatih Karagümrük 3 - 1 Samsunspor
 24/05/2024 Alanyaspor 1 - 1 Antalyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 Hük. Bursaspor 3 - 0 Van Spor FK
 04/05/2024 Altınordu 3 - 3 Sincan Belediyesi Ankaraspor
 04/05/2024 Bucaspor 1928 3 - 1 Diyarbekir Spor
 04/05/2024 Serik Belediyespor 0 - 6 Esenler Erokspor
 04/05/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor 3 - 1 Karacabey Belediye Spor
 04/05/2024 Adıyaman FK 4 - 1 Hes İlaç Afyonspor
 04/05/2024 Ankara Demirspor 5 - 2 Yeni Mersin İdman Yurdu
 04/05/2024 Kırklarelispor 1 - 3 Zonguldak Kömürspor
 04/05/2024 Kırşehir Futbol SK 4 - 5 1461 Trabzon FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI